header

donderdag, 09 maart 2017 16:48

Gww-markt vanaf 2018 op hoger groeipad

In de afgelopen jaren heeft de gww-sector zich langzaam hersteld van de bezuinigingen die het gevolg waren van de bankencrisis. Dit jaar wordt een overgangsjaar met een gematigde groei van 1,5 procent. Vanaf 2018 wordt een sterkere groei verwacht. De financiële situatie van de overheden verbetert door de gunstige economische ontwikkeling en de sterke groei van de woningbouw.

De sector staat voor grote maatschappelijke opgaven op het gebied van mobiliteit en water. Verwacht wordt dat de uitgaven aan de infrastructuur op de middellange termijn dan ook toenemen met gemiddeld 3 procent per jaar. Na een aantal jaren met dalende uitgaven aan infrastructuur heeft de markt zich in de afgelopen twee jaar hersteld met 1 à 1,5 procent groei per jaar. Eerdere bezuinigingen door de overheid hebben in 2015 en 2016 nog wel een negatief effect gehad op het uitgavenpatroon. Vooral de investeringen in rijkswegen en gemeentelijke wegen zijn gedaald waardoor projecten werden versoberd of uitgesteld. Ook het onderhoud aan de verschillende infrastructuurnetwerken is door de crisis op een lager peil gekomen. De groei van de gww-markt in de afgelopen jaren is vooral gerealiseerd door toenemende investeringen door de private sector (havens, industrie, telecom) en door de ontwikkeling van nieuwe woningbouwlocaties.

Investeringen rijkswegen
In 2017 ontwikkelt de totale gww-productie zich nog gematigd met 1,5 procent groei, hoewel de rijksinvesteringen dit jaar nog krimpen door aflopende projecten en naijleffecten van de bezuinigingen. Onder meer waterprojecten staan dit jaar nog onder druk. Vanaf 2018 breken betere tijden aan voor de wegen- en waterbouwers. De waterbouwkundige investeringen van het Rijk groeien licht, de uitgaven aan wegen nemen dan sterk toe. De toenemende mobiliteit in de komende jaren vraagt om extra investeringen. Onder meer omvangrijke en complexe projecten als de A13/A16, de Blankenburgtunnel en de ring rond Utrecht leggen een groot beslag op de beschikbare budgetten die de komende jaren omhoog zullen gaan. Voor de middellange termijn verwachten we gemiddeld 6 procent groei per jaar bij de Rijksinvesteringen. Het Rijk is daarmee de sterkste stijger wat betreft de infrastructuurmarkt in de komende jaren.

Gemeenten rijker
De gemeenten zijn met een aandeel van een derde in de jaarlijkse gww-productie belangrijke opdrachtgevers voor de infrasector. Sinds enkele jaren ontwikkelen de gemeentelijke investeringen zich weer wat beter. Dit komt vooral door de stijging van woningbouwgerelateerde investeringen. De nieuwbouw van woningen is in 2015 en 2016 met in totaal bijna 50 procent gegroeid. Dit heeft positieve effecten gehad op de ontwikkeling van bouwlocaties met bijkomend grondwerk en aanleg van wegen en rioleringen.
In de crisisjaren was de gemeentelijke financiële positie zwak, maar de inkomsten van de gemeenten ontwikkelen zich de komende jaren weer wat gunstiger. Dit betreft vooral de inkomsten uit bouwgrondexploitatie die zullen profiteren van de sterke toename van de woningbouw. Op de middellange termijn staan de gemeenten voor omvangrijke opgaven, onder meer het bereikbaar en leefbaar houden van de steden. De kwaliteit van de openbare ruimte vraagt in de komende jaren meer aandacht na de verlaging van de ambities sinds de crisis. Tot slot komt in de komende jaren de stedelijke waterproblematiek hoger op de agenda. Voor de middellange termijn wordt verwacht dat de gemeentelijke investeringen in de infrastructuur zullen toenemen. In 2017 bedraagt de groei hiervan naar verwachting 4,5 procent, in de periode 2018-2022 gaat het om gemiddeld 2 procent groei per jaar.

Nieuwe uitdagingen
In de afgelopen jaren is door waterschappen en Rijk veel geïnvesteerd in projecten op het gebied van waterveiligheid. De uitvoering van grote programma’s als Ruimte voor de Rivier en het Tweede Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP-2) hebben geleid tot een sterke toename van de waterbouwproductie. Na het aflopen van deze programma’s zijn de waterbouwinvesteringen in 2016 op een lager niveau gekomen. Deze daling zal ook nog in 2017 doorzetten. Op het gebied van waterkwaliteit nemen de investeringen in 2017 en 2018 af. Desondanks wordt voor de totale waterbouwproductie voor 2018 een voorzichtig herstel voorzien op weg naar een nieuw hoogtepunt op de middellange termijn. Rond 2020 is een groot aantal nieuwe projecten van het HWBP in uitvoering waaronder de aanpak van de Afsluitdijk. Naast waterveiligheid vormt het tegengaan van wateroverlast een belangrijke nieuwe uitdaging voor de watersector, zowel in landelijk gebied als in de stedelijke ruimte. Waterschappen en gemeenten zullen hierin dan ook gezamenlijk moeten optrekken en nieuwe financiële impulsen moeten vinden na de krimpende budgetten van de afgelopen jaren.

Solide groeiperspectieven
Bedrijven zijn met een aandeel van ongeveer 45 procent als groep zeer belangrijke opdrachtgevers voor de infrastructuur. Het betreft hier een breed palet aan opdrachtgevers in het vervoer (ProRail, Havenbedrijf Rotterdam, Luchthaven Schiphol), de energie- en watervoorziening, en de industrie. In de afgelopen jaren hebben deze opdrachtgevers de groei van de gww-sector op gang gebracht met omvangrijke investeringen in de infrastructuur voor vervoer en energie. Vorig jaar zijn de investeringen door deze opdrachtgever met 4,5 procent gestegen, terwijl die van de overheden met 0,5 procent groeiden.
Voor de komende jaren verwachten we solide groeiperspectieven in dit marktsegment met gemiddeld 3 procent toename per jaar. Dit betreft onder meer de netbeheerders in de energiesector die voor grote opgaven staan op het gebied van de energietransitie, met name verzwaring en vervanging van de bestaande netwerken.

Onderhoud infrastructuur
Niet alleen is er de komende jaren ruimte (en noodzaak) voor investeringen in nieuwbouw en reconstructie van infrastructuur. Ook het onderhoud zal weer gaan toenemen, nadat dit een groot aantal jaren op een relatief laag niveau heeft gestaan. Voor een deel gaat het bij de intensivering om het inhalen van opgelopen achterstanden, bijvoorbeeld bij de wegen en de openbare ruimte. Veel gemeenten zijn, gedwongen door lagere budgetten, overgegaan tot verlaging en differentiatie van de kwaliteitsambities. In de komende jaren zal echter het gebruik van, en de eisen aan, de infrastructuur toenemen waardoor extra aandacht voor de kwaliteit noodzakelijk is. Op de middellange termijn gaat de onderhoudsmarkt naar een groei van gemiddeld 1,5 procent per jaar.

Auteur Paul Groot is programmaleider Infrastructuur en Aanbesteden bij het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB).

Laat een reactie achter

Zorg ervoor dat u de verplichte (*) velden invult waar dit is aangegeven. HTML code is niet toegestaan.

Zoeken

Direct met ons in contact?

Adverteren in ons blad of op de website? 
Neem contact op met Frank van Gils
tel.: 06-53 88 82 66
e-mail: f.gils@bdu.nl

Een artikelidee voor de redactie?
Neem contact op met Teus Molenaar
tel.: 06-51578447
e-mail: tmlandenwater@gmail.com 

Advertenties