header

woensdag, 12 april 2017 09:18

Afvangen cellulose blijkt beste manier uitbreiding

De rioolwaterzuiveringsinstallatie in Aarle-Rixtel van het waterschap Aa en Maas was aan uitbreiding toe. Een conventionele aanpassing zou erg in de papieren lopen. De capaciteit is nu vergroot door met een fijnzeefinstallatie het wc-papier af te vangen. "Er is bijzonder veel belangstelling voor deze methode bij mijn collega's in het land", zegt Johannes Boersma, projectleider bij het waterschap.

De rwzi Aarle-Rixtel is goed voor 300.000 I.E. Een Inwoners Equivalent is gelijk aan de gemiddelde hoeveelheid afvalwater die één persoon per dag produceert. Daar kan het waterschap nu nog aardig mee uit de voeten, maar in de nabije toekomst zou dit te weinig zijn. Er staat immers uitbreiding van industrie in de omgeving op de rol, en het aantal inwoners groeit. Bovendien wil het waterschap de kwaliteit van het te lozen water verhogen om te voldoen aan de normen van de Kader Richtlijn Water.
Samen met Iv-Water (onderdeel van de Iv-Groep) is het waterschap gaan beoordelen hoe de capaciteitsuitbreiding het beste vorm kon krijgen. Ronny Faassen, projectleider bij Iv-Water, is intensief betrokken geweest bij het vinden van een oplossing. Hij heeft meegewerkt aan het ontwerp, de aanbesteding, het verkrijgen van de benodigde vergunningen en de realisatie van de installatie op de rwzi Aarle-Rixtel. "Kort gezegd: de toepassing van de fijnzeefinstallatie geeft een grotere capaciteit tegen dertig tot veertig procent minder kosten dan wanneer we een conventionele uitbreiding hadden toegepast. Bovendien bewijs je het milieu hiermee een dienst, want deze aanpak past in de circulaire economie", zegt Faassen.
"Dat is wel mooi meegenomen", vult Boersma aan, "maar we hebben geen investering gedaan van € 6 miljoen om het milieu te ontzien. In eerste instantie ging het ons om de capaciteitsuitbreiding."

Visindustrie
Faassen vertelt dat er meerdere varianten zijn onderzocht om tot de gewenste uitbreiding te komen. Van de drie best scorende mogelijkheden zijn de CO2-emissies bepaald die vervolgens ook zijn meegewogen. "Onderzocht zijn het saneren van de interne stroom plus een zandfilter, het saneren van de interne stroom plus een traditionele uitbreiding en ten slotte de fijnzeefinstallatie plus het saneren van de interne stroom. De reductie van CO2 blijkt met de fijnzeef zo'n dertig procent hoger uit te vallen dan bij de andere twee mogelijkheden. Bovendien levert deze methode een waardevolle reststroom op."
Hij vertelt dat het werken met fijnzeven uit de visindustrie komt. Vooral in Noorwegen is hier ervaring mee opgedaan. "Maar hier betreft het een nieuwe toepassing, dus zijn we voorzichtig te werk gegaan", vertelt Boersma. "We hebben eerst een proef gedaan met een niet-Europese leverancier van de fijnzeven. Na drie maanden bleek dat dit trucje ging werken. Daarom hebben we het opgeschaald. Overigens hebben we nu het materiaal betrokken van een Europese fabrikant, omdat we dit project hebben kunnen uitvoeren met een forse, Europese subsidie."
Gedurende drie maanden is 300.000 kubieke meter rioolwater gezuiverd met een bandzeef waarop alleen papiervezels achterblijven. Het zuiveringsproces leverde ongeveer twintig ton vezels op.

Beemster
Het waterschap Aa en Maas is bij dit project samen opgetrokken met het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) dat in dezelfde periode werkte aan een renovatie en uitbreiding van rwzi Beemster in Zuidoostbeemster. "We zijn openbare instanties die niet met elkaar concurreren, maar juist elkaars kennis en ervaring willen delen", verklaart Boersma.
HHNK voert het project uit in het kader van
het Europese project Life +. Dit beoogt grond-stoffen te hergebruiken. In dit geval gaat het erom het herwonnen toiletpapier om te zetten naar bioplastic. Op dit ogenblik wordt jaarlijks wereldwijd 150.000 ton biobased plastic geproduceerd in de vorm van PLA (poly lactic acid of polymelkzuur) uit hernieuwbare grondstoffen, zoals bijvoorbeeld uit cellulose. Tot nog toe wordt PLA gemaakt van (duur) landbouwmateriaal en daarom alleen gebruikt voor bijzondere (vaak medische) toepassingen. Als de grondstof voor PLA goedkoop is terug te winnen, kan worden voldaan aan de groeiende behoefte aan bioplastics in bijvoorbeeld de verpakkingsindustrie. Door het zeefgoed van De Beemster te gebruiken, is een doorbraak te bewerkstelligen. Het project wordt uitgevoerd door Attero, HHNK en Stowa. Het hoogheemraadschap beheert de rioolwaterzuivering in de Beemster, Attero verwerkt het cellulose tot PLA en Stowa vergaart kennis waarmee het proces is te verbeteren.

Voorzichtig begonnen
Boersma en Faasen voeren het gesprek weer naar Aarle-Rixtel. De technische uitdaging bleek het inpassen van de fijnzeven in een bestaande zuiveringsinstallatie. Bovendien ging het werk door tijdens de bouw. In de ondergrond van de rwzi liggen veel kabels en leidingen. Bovendien kwamen op een beoogde bouwplek oude funderingen aan het licht. "We hebben het gebouw zo neer kunnen zetten dat we al die hindernissen konden omzeilen, want dat zou alleen meer extra bouwkosten met zich hebben meegebracht", zegt Boersma.
Faasen vertelt dat het werk op zichzelf niet erg moeilijk was, "maar het moest wel beheerst worden uitgevoerd. Ten slotte is het de eerste keer in Nederland dat op zo'n grote schaal wc-papier wordt teruggewonnen. Mocht er tijdens de bouw iets fout gaan, dan zou er zo'n twintigduizend kubieke meter rioolwater over het terrein vloeien."
Er zijn, evenals in Beemster, acht fijnzeven ingebouwd. "Maar voorlopig draaien we op de halve capaciteit; we willen eerst weten wat er gebeurt binnen de processen voordat we volledig op complete zuivering overschakelen. Ook willen we weten hoe snel de zeef moet draaien en hoe groot de druk van de schraper kan zijn voor een optimaal resultaat."
Het rioolwater wordt, na een eerste grove filtering, via de ontvangstsilo omhoog gepompt naar de fijnzeven. Deze draaien als een lopende band door het water. Een mechanisme zorgt ervoor dat het gezeefde materiaal van de band wordt geschraapt, vervolgens wordt gedroogd en dan wordt opgevangen in een bak. "Wij willen testen wat de inbreng van de fijnzeven doet in het totale proces. De biologische reiniging is immers altijd gewend geweest aan de aanwezigheid van het wc-papier. Wat bekent het voor de bacteriën als ze daar niet mee over kunnen beschikken? Dat gaan we zorgvuldig in de gaten houden", verklaart Boersma. Eraan toevoegend: "Sinds de ingebruikneming in september vorig jaar verloopt alles naar wens."

Toepassing
De zeven zijn afkomstig van leverancier BWA uit Purmerend. Dit bedrijf is wereldwijd actief op de communale en industriële markt en richt zich voornamelijk op de behandeling van afvalwater, drink- en proceswater, biosolids, slib en andere vloeistof- of gasstromen. Het civiele deel van het gebouw is uitgevoerd door bouwbedrijf GMB. "Petje af dat ze dat in negen maanden voor elkaar hebben gekregen", zegt Faasen. Het waterschap onderzoekt nog de afzetmarkt voor het teruggewonnen cellulose. "We kunnen het vergisten en meesturen naar ons biogas dat al wordt gebruikt door Heineken in Den Bosch. Maar dat heeft niet onze voorkeur. Liever maken we er een nieuw product van; bijvoorbeeld luiers, bioplastic, of als afdruipremmer in asfalt. Of we maken er weer wc-papier van; dan is de cirkel rond."

Teus Molenaar is redactiecoördinator van Land+Water.

Laat een reactie achter

Zorg ervoor dat u de verplichte (*) velden invult waar dit is aangegeven. HTML code is niet toegestaan.

Zoeken

Direct met ons in contact?

Adverteren in ons blad of op de website? 
Neem contact op met Frank van Gils
tel.: 06-53 88 82 66
e-mail: f.gils@bdu.nl

Een artikelidee voor de redactie?
Neem contact op met Teus Molenaar
tel.: 06-51578447
e-mail: tmlandenwater@gmail.com 

Advertenties