header

maandag, 15 mei 2017 10:28

Drijvende wijk is oplossing voor dalende veenbodem

Leidt de dalende veenbodem in het stedelijke gebied tot kosten die in de miljarden lopen? Voor de nieuwbouw van de toekomst in ieder geval niet. De oplossing ligt in het bouwen van drijvende wijken. Aannemingsbedrijf Dura Vermeer heeft al een concept voor drijvende huizen, inclusief garage en tuinen, maar het is nodig een stap verder te zetten.

Eind november 2016 waarschuwt het Planbureau voor de Leefomgeving in het rapport 'Dalende bodems' dat bij ongewijzigd beleid de kosten van bodemdaling in veengebieden in de miljarden gaan lopen. Schade aan huizen en infrastructuur moet worden hersteld en er zijn nieuwe funderingen nodig. De kosten zijn in stedelijk gebied verreweg het hoogst. Voor een innoverende adviseur op het gebied van civiele techniek was deze mededeling aanleiding om met een oplossing te komen. De uitdaging leidde tot een ambitieus plan om drijvende wijken te bouwen.

Gehele infrastructuur drijvend
Dit plan staat op de schouders van een concept van Dura Vermeer. Het doel is niet alleen drijvende woningen te maken, maar de gehele infrastructuur drijvend te maken. De woningen, inclusief tuinen en parkeerplaats, komen op drijvende pontons te staan. De pontons kunnen als kelder, parkeervoorziening en opslagruimte voor apparatuur worden gebruikt en krijgen daardoor een meerwaarde. Ook de wegen met trottoirs en groenvoorziening - zelfs bomen - worden op drijvende pontons aangelegd. In de pontons wordt de ondergrondse infrastructuur van riolering, gas, water en elektra, maar ook telecommunicatieleidingen handig weggewerkt. Gasleidingen zullen overigens niet wenselijk zijn in de nieuwbouw; daarvoor in de plaats komen buizen voor warmtenetten.

Waterhuishouding
Bij een dergelijke wijk is meteen de wateropgave opgelost. Water kan immers in de gehele wijk worden opgevangen. Peilstijgingen zijn geen probleem. Er is slechts een beperkte waterdiepte nodig variërend van 1 tot 2 meter, afhankelijk van de gekozen drijfconstructie (beton of staal) en de soort materialen van de huizen. De waterkwaliteit zal voldoen aan de huidige strenge normen, omdat in een drijvende wijk meer wateroppervlak aanwezig is dan in conventionele wijken. De wijk ligt gewoon in een groot meer. Ook zijn de energiekosten lager om de polder te bemalen omdat de opvoerhoogte van het weg te pompen water minder is.

Aansluitingen
De aansluitingen tussen de pontons van woningen en de openbare ruimte kunnen met zowel pontons als met scharnierende bruggen worden uitgevoerd. De wijk ligt in een polder die onder water staat. Een dergelijke wijk/stad kan bijvoorbeeld in het Markermeer worden gebouwd. Om een dergelijke polder/wijk ligt een ringdijk, waarop door middel van een flexibele overgangsbrug kan worden aangesloten, net zoals een drijvend ponton voor het aanleggen van een veerpont is verbonden met een kade. Op deze manier kunnen schommelingen in het waterpeil eenvoudig worden opgevangen.
Het plan heeft voordelen voor alle partijen. De pontons zijn van beton of staal en kosten meer dan een funderingsbalk. De aannemer en gemeente sparen echter kosten uit op funderingspalen en het voorbelasten van veengrond. De aan te leggen riolering is goedkoper, omdat het hemelwaterriool kleiner gedimensioneerd kan worden.

Belangstelling
Dura Vermeer ziet de potentie van bouwen op water, zeker in gebieden waar de ruimte beperkt is en de kans op overstroming aanwezig is. Als pionier van bouwen op water realiseerde de bouwer onder andere drijvende en amfibische woningen in Maasbommel en Ohé en Laak. Daarnaast is Flexbase (www.flexbase.eu) geïnteresseerd om drijvende huizen te bouwen. FlexBase ontwerpt en realiseert drijvende funderingen die worden gebruikt voor bouwen op het water in een grote verscheidenheid aan toepassingen voor wonen, werken en recreëren.
Watergaten.nl (een product van de architectencombinatie Bob Ronday + Maxim Winkelaar) is een nieuwe visie op het drijvend wonen. Het concept is een betonnen bak die het water wegdrukt. Hierdoor wordt er een nieuwe ruimte gecreëerd om in te bouwen. Er ontstaat een 'watergat'. In dit watergat wordt een los volume geplaatst waardoor de restruimte in deze bak als buitenruimte wordt gebruikt, aldus de visie van Watergaten.nl. Bij rijtjeshuizen is de bak te gebruiken als ruimte voor parkeren of bij de duurdere twee onder een kapwoningen als kelder. In de openbare ruimte worden deze bakken gebruikt voor aanleg van de ondergrondse infrastructuur, de riolering en kabels en leidingen.
Een gemeente in het groene hart heeft belangstelling voor bouwen op het water. De huidige bouwregelgeving is echter nog niet volledig ingericht op drijvend bouwen. Is het een huis of een ark? Hiertoe heeft de overheid de handreiking 'Drijvende woningen en de bouwregelgeving' voor ontwikkelaars, bouwers en gemeentelijke plantoetsers uitgebracht.
"Om waterwoningen als volwassen product op de markt te kunnen zetten heeft de bouwpraktijk behoefte aan een Handreiking met uitleg hoe de 'landregels' van het Bouwbesluit (en aangestuurde NEN-normen) uitgelegd kunnen of dienen te worden in geval van drijvend bouwen of peilbestendig bouwen. Dit raakt ook aan rekenregels voor constructieve berekeningen waarin uiterste belastingsgrenswaarden moeten worden berekend die anders zijn dan op land. Daartoe is deze 'Handreiking' opgesteld voor ontwikkelaars, bouwers en gemeentelijke plantoetsers. De Handreiking neemt, naar wij verwachten, de meeste onduidelijkheden over verschillende aspecten van de regelgeving weg", aldus het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieuheer in de handreiking.

Voordelen op rij
We zetten de voordelen van een drijvende wijk nog even op een rij: geen voorbelasting (spaart ook tijd) en paalfundering nodig. Voorbelasten kost meestal minimaal een jaar. Geen grondverzet bij aanleg. Het voormalige weiland wordt gewoon onder water gezet. Uitermate geschikt voor een gesloten grondbalans.
Na aanleg kost bemaling van het gebied door het waterschap minder energie. Ponton als (parkeer)kelder en nutsvoorzieningen te gebruiken. Wegen, tuinen, riolen en kabels en leidingen zakken nooit meer: nooit meer de wijk en de tuinen ophogen en geen schades door verzakkingen aan de (ondergrondse) infrastructuur.
Lagere beheer- en onderhoudskosten voor gemeente, waterschap en huiseigenaren: rioolrecht kan omlaag, waterschapslasten worden lager, bewoners hoeven niet meer om de paar jaar hun tuinen op te hogen. Gehele infrastructuur ook drijvend en ondergrondse leidingen via mangaten goed bereikbaar. Eenvoudig toegankelijke nutsvoorzieningen. Nooit meer overlast door opgravingen kabels- en leidingen.
Vastblijvend wegprofiel (geen kuilen meer in de weg door plaatselijke verzakkingen). Nooit meer tekort aan waterberging en altijd voldoen aan de verplichte wateropgave van de waterschappen.
Nooit meer wateroverlast, ook niet bij zware regenval en geen overlast van grondwater (nooit te hoog en nooit te laag). Bij een overstroming vanuit de zee of de rivier geen problemen. De wijk drijft gewoon flexibel mee omhoog en alles blijft gewoon functioneren. Wegen blijven toegankelijk, geen stroomuitval. Alles is flexibel aangesloten. Wonen aan het water, eventueel met eigen aanlegsteiger.
Bij de bouw van een drijvende wijk kunnen bestaande en nieuwe technieken worden gecombineerd. Ook kunnen duurzame materialen worden ingezet. Zo kan de stad van de toekomst ontstaan, met zelfvoorzienende wijken op het gebied van energie en water, los van energiebedrijven (off the grid). Dit wordt het bouwen van de toekomst!

Andreas Burki is beheerplanspecialist.

Laat een reactie achter

Zorg ervoor dat u de verplichte (*) velden invult waar dit is aangegeven. HTML code is niet toegestaan.

Zoeken

Direct met ons in contact?

Adverteren in ons blad of op de website? 
Neem contact op met Frank van Gils
tel.: 06-53 88 82 66
e-mail: f.gils@bdu.nl

Een artikelidee voor de redactie?
Neem contact op met Teus Molenaar
tel.: 06-51578447
e-mail: tmlandenwater@gmail.com 

Advertenties