header

dinsdag, 13 februari 2018 09:52

Augmented reality in de strijd tegen graaf- en boorschade

Graafschade is een groot maatschappelijk probleem. Het zou mooi zijn als we precies weten waar kabels en leidingen liggen; nog mooier als we dat ter plekke geprojecteerd krijgen. Daarom werkt BlindGuide, een initiatief van Frank Barink, eigenaar van BeoBOM en euroRadar, aan een app waarmee met augmented reality kabels en leidingen ter plekke zichtbaar worden. Ook nuttig bij sleufloze technieken.
 
Jaarlijks ontstaat bij zo’n 20 procent van alle graafwerkzaamheden schade aan kabels en leidingen; dat komt neer op zo’n 35.000 gevallen. Gevolg: mensen die in de kou zitten door uitval van gas en elektriciteit of geen toegang meer hebben tot water, telefoon en internet. Dan hebben we het nog niet over de milieuschade die kan ontstaan. De reparaties om graafschades te herstellen kost jaarlijks € 25 miljoen.
Niet voor niets luidde hoofdinspecteur-directeur Peter Spijkerman van Agentschap Telecom vorig jaar de noodklok en startte de KLO (Kabel- en Leidingoverleg) afgelopen november de campagne: ‘Graafschade voorkomen we samen’.
 
Zorgvuldig Grondroeren
De campagne van KLO ondersteunt de graafketen bij de implementatie van de nieuwe Crow 500 Richtlijn Zorgvuldig Grondroeren. Deze richtlijn beschrijft hoe er veilig kan worden gegraven. Het is op dit moment het belangrijkste middel om graafschade te voorkomen. Als iedereen in de graafketen zijn verantwoordelijkheid neemt, dan moet het aantal jaarlijkse graafschades in 2018 kunnen worden teruggebracht tot 25.000, zo stelt de KLO-voorzitter Jan Peters.
Volgens Peters mogen gebrek aan tijd en geld geen redenen meer zijn om de stappen uit de Crow 500 niet te doorlopen. Daarnaast zegt hij dat dé sleutel om het aantal graafschades te beperken een goede samenwerking in de graafketen is, samenwerking tussen initiatiefnemer, ontwerper, opdrachtgever, netbeheerder en grondroerder.
 
Proefsleuven
Volgens de Wet informatie-uitwisseling ondergrondse netten (Wion) moet er in een vroeg stadium een graafmelding worden gemaakt bij het kadaster. Het kadaster zorgt voor tekeningen (digitaal) met de ligging van kabels en leidingen. Deze informatie moet vervolgens worden gebruikt bij de graafwerkzaamheden. Deze tekeningen geven aan waar leidingen en kabels zijn gelegd, maar na de aanleg kan de ligging zijn veranderd door andere grondwerkzaamheden.
Daarnaast kan het ook nog zijn dat de tekeningen niet meer accuraat zijn omdat er in het verleden op verschillende manieren werd ingemeten en omdat analoge tekeningen 
zijn omgezet naar digitale tekeningen. 
Daarom moet de ligging van kabels en leidingen altijd nog worden gecontroleerd met behulp van proefsleuven. Maar het graven van proefsleuven is niet zonder risico en is kostbaar. 
 
Mijnenveld
Een paar jaar geleden stond Frank Barink met een klant bij een veld vol mijnen uit de Tweede Wereldoorlog. Met een 2D-tekening in de hand stelde hij voor om over het veld heen te lopen. Dat vond de klant geen goed idee, lacht Frank. “Met de informatie en tekeningen die we hadden, is het niet eng om over zo een veld te lopen, maar dat ervoer mijn klant dus anders. Ik dacht hoe zou het zijn als we augmented reality gebruiken om de tekeningen te projecteren op het veld? Een paar maanden later kon ik ter plekke op deze manier laten zien waar de mijnen lagen verborgen.” Dat was het startsein om de BlindGuide-app te gaan ontwikkelen.
Barink heeft jarenlang ervaring met het opsporen van bommen en grondonderzoek. Vaak zijn de x- en y-coördinaten van een kabel of leiding wel bekend, maar niet de diepte. Vooral dat laatste is een essentieel stuk informatie om graafschade te voorkomen. EuroRadar gebruikt grondradartechnieken om de bodem in kaart te brengen. Met 3D-modellen wordt de exacte ligging van kabels, leidingen en andere objecten bepaald, waarbij ook de diepte. De combinatie van deze expertise en augmented reality in een app zoals die van BlindGuide kan het graven van proefsleuven overbodig maken. 
 
Augmented reality
Het projecteren van informatie over de werkelijkheid heen wordt augmented reality genoemd. Anders dan virtual reality waarbij je een compleet andere werkelijkheid krijgt voorgespiegeld, waardoor je je in een compleet andere wereld waant. Meestal wordt er dan ook gebruikgemaakt van een virtual reality-bril waardoor je geen of nauwelijks contact hebt met mensen in je omgeving. Bij augmented reality blijf je de mensen en voorwerpen om je heen zien. 
Augmented reality gebruik je via een app op een tablet of smartphone, waarbij de zoeker van de camera de beelden op je schermpje toont. De toegevoegde (augmented) extra informatie verschijnt dan op het scherm van je mobieltje. 
 
Nauwkeurigheid
Vaak wordt voor augmented reality een zogenoemde marker gebruikt. Dit is een streepjescode, QR-code of andere unieke afbeelding zodat de app weet welke data of animatie getoond moet worden. De software analyseert de marker en haalt de gewenste data op. Dit kan steeds dezelfde informatie zijn of informatie die realtime bijgewerkt wordt.
De BlindGuide-app maakt geen gebruik van een marker, maar bepaalt op basis van jouw positie waar je bent en de richting waar je heen kijkt welke gewenste aanvullende informatie getoond moet worden. De smartphone of tablet moet dus naast een goede camera, een krachtige processor en een goede internetverbinding eveneens beschikken over een goede en nauwkeurige gps. De gemiddelde iPhone of Samsung heeft op dit moment een nauwkeurigheid van een paar meter en om te bepalen waar je exact staat en je de juiste objecten op die plek te bieden heeft BlindGuide een nauwkeurigheid van een centimeter nodig.
Er bestaat apparatuur met gps-ontvangers die heel nauwkeurig positie kunnen bepalen, maar die zijn bijzonder kostbaar. Ondertussen gaan de technologische ontwikkelingen zo snel dat chipfabrikant Broadcom een chip heeft ontwikkeld waardoor locatiebepaling op ongeveer 30 cm mogelijk moet worden. Dit jaar nog wordt deze chip in bepaalde smartphones geplaatst.
Dat is nog niet accuraat genoeg voor de BlindGuide-app. Daarom werkt BlindGuide aan een gebruikersvriendelijk en betaalbaar pakket aan add-ons om die gewenste nauwkeurigheid van een centimeter te verkrijgen. Denk aan extra hard- en software, zoals antennes voor positiebepaling en kijkrichting. 
 
Innovatie
BlindGuide is continu bezig met nieuwe manieren om de exacte ligging van ondergrondse objecten eenvoudiger en efficiënter te tonen. Behalve de innovaties binnen de app zelf wordt er ook onderzoek gedaan naar het gebruik van AR-brillen en andere wearables, zodat er in de toekomst ook op die manier gebruikgemaakt kan worden van de Blind-
Guide-app.
Niet alleen is een dergelijke app interessant voor het opsporen van leidingen en kabels om graaf- of boorschade te voorkomen, maar ook voor tonen van andere objecten. Inmiddels is er al interesse getoond in de BlindGuide-app door andere beroepsgroepen en sectoren zoals landschapsarchitecten, archeologen en gemeentelijke overheidsinstanties.
 
Melden afwijkende situatie
Volgens de Wion is een grondroerder verplicht een afwijkende situatie te melden aan het Kadaster. Op dit moment is het melden van een dergelijke situatie bijzonder tijdrovend. Het Kadaster en het KLO zijn in gesprek over eenvoudiger processen en hoe dit via een app en online makkelijker kan. Ook BlindGuide is van plan deze functionaliteit toe te voegen in de app en is dan ook in gesprek met alle ketenpartijen over hoe dit proces het beste verwerkt kan worden.
Deze zomer is de BlindGuide Augmented Reality-app gereed om de strijd aan te gaan tegen graafschade. 
 
Frank Barink is directeur bij BeoBOM en euroradar, Han Beukers is directeur bij BlindGuide en Debby de Vries is tekstschrijver.

Laat een reactie achter

Zorg ervoor dat u de verplichte (*) velden invult waar dit is aangegeven. HTML code is niet toegestaan.

Zoeken

Direct met ons in contact?

Adverteren in ons blad of op de website? 
Neem contact op met Frank van Gils
tel.: 06-53 88 82 66
e-mail: f.gils@bdu.nl

Een artikelidee voor de redactie?
Neem contact op met Teus Molenaar
tel.: 06-51578447
e-mail: tmlandenwater@gmail.com 

Advertenties