header

maandag, 09 april 2018 11:42

Vuilfuik voorkomt vervuiling na overstorting riool

Na hevige regenbuien lopen riolen soms over, waardoor allerlei rioolrestanten – zoals fecaliën, wc-papier, plastic en ander zwerfvuil – in sloten, singels en ander oppervlaktewater terechtkomen. De vuilfuik, achter een overstort geplaatst, maakt een eind aan rotzooi in het oppervlaktewater.

De overstorten (emissies vanuit de riolering) blijven de aandacht trekken, omdat ze vaak erg zichtbaar zijn en omdat ze ‘emotioneel’ slecht te accepteren zijn. In Nederland zijn circa 13.000 (vervuilende) overstorten in gemengde rioolstelsels. Het aantal overstorten blijft groeien – door klimaatverandering en wateroverlast zijn mogelijk extra overstorten noodzakelijk en zullen overstorten nog vaker hun werk moeten doen. Daarnaast worden nog altijd nieuwe woonwijken bijgebouwd en rioolstelsels aangelegd. Circa vijfhonderd van die overstorten hebben al een vuilemissiereducerende randvoorziening, in de vorm van een bergbezinkbassin (BBB) of -leiding. Deze voorzieningen zijn groot, duur en vaak lastig inpasbaar. Ook bieden ze geen oplossing voor drijvend vuil.

Wat is de vuilfuik?
De vuilfuik, ontworpen door ingenieursadviesbureau Sweco, is een vuilemissiereducerende randvoorziening voor rioolstelsels, die achter de overstort geplaatst wordt. Het filter hangt aan de overstortrand. Als het riool overloopt, dan stroomt het rioolwater via de vuilfuik in het oppervlaktewater. Het drukverschil zorgt ervoor dat het afvalwater door het filter geperst wordt. Het afvalwater wordt op die manier gefilterd en het achterblijvende afval verzamelt zich in de teen van het filter. Daardoor raakt het filter niet verstopt. Mocht het filter onverhoopt toch te veel weerstand geven, dan kan het afvalwater langs het filter stromen via de bypass.
De hydraulische weerstand zal daardoor nooit toenemen en daarmee geen risico vormen voor ‘water op straat’. Deze voorziening voorkomt vervuiling van het oppervlaktewater. Het is toepasbaar voor lozingen vanuit zowel gescheiden als gemengde stelsels.

’Volwassen’ geworden
Na enkele succesvolle praktijktoepassingen met kleinere filters, had de Gemeente Castricum in 2014 de primeur met de plaatsing van deze zogenoemde ‘reuzenpanty’ in de Schulpvaart. Dit water was ingericht als ecologische zone en werd gebruikt als kanoroute. Daarom was schoon water extra belangrijk. Het filter is geplaatst achter een te kleine bergbezinkleiding, met een maximum overstortingsdebiet van 1,4 m3/s. Er zijn twee vuilfuiken geplaatst met een lengte van 10 m, een diameter van 1,3 m en een maaswijdte van circa 100 μm.
Tijdens de testfase zijn vier overstortingen gemeten met een volume van 2.000 tot 6.000 m3 en maximale debiet van 0,85 m3/s. Daarbij zijn door de vuilfuik bladeren en slib afgevangen. Na de tests in Castricum werd de doekkeuze voor het filter geoptimaliseerd, en is het reeds bewezen concept in hetzelfde jaar toegepast in Rotterdam, op de Boezemsingel. Sindsdien hebben vijftien gemeenten in heel Nederland voor deze voorziening gekozen. De ’reuzenpanty’ is een bewezen concept en uitgegroeid tot een volwassen product.

Aanvullend
De aanlegkosten van traditionele randvoorzieningen bedragen enkele honderdduizenden euro’s. Een vuilfuik is een veel eenvoudiger in te passen voorziening. Dit maakt hem veel goedkoper, circa vier keer goedkoper dan een lamellenfilter en circa tien keer goedkoper dan een BBB (een vuilfuik kost circa € 25.000 en een BBB € 250.000).
Een vuilfuik moet evenwel niet worden gezien als vervanger van een BBB, maar meer als aanvullende alternatieve randvoorziening. De aanvullende voorziening kan ook bijdragen aan kostenbesparing. Overstortingen kunnen namelijk een grote kostenpost zijn. Zo was de ’filteroplossing’ voor een gemeente in Brabant een zeer welkome oplossing. Voor elke overstorting kreeg de gemeente een boete van € 5000 en betaalde ze € 2.500 aan reiniging van de sloot. Die kosten worden nu vermeden. Het opvangfilter is eenvoudig onderhoudbaar en vergt geen bijzondere schoonmaakvoorzieningen. Het onderhoud bestaat uit het, na één of enkele overstortingen, vervangen van het filter. Momenteel doet Sweco dit nog in eigen beheer. De jaarlijkse onderhoudskosten zijn lager of vergelijkbaar met de onderhoudskosten van traditionele randvoorzieningen.

Continu in ontwikkeling
De vuilfuik is continu in ontwikkeling, zodat hij sterker, duurzamer en lichter wordt. De eerste exemplaren waren bevestigd aan zware stalen platen. De nieuwste versie ging onlangs bij watertechniekbedrijf Arveon in productie. De plaat waaraan de vuilfuik is bevestigd, is nu gemaakt van recyclebaar kunststof, waardoor hij niet alleen duurzamer, maar ook lichter en handzamer is. De montage van de fuik en vervanging van het filterdoek zijn nu makkelijker. Dit levert een aanzienlijke vermindering van de lichamelijke belasting op bij het plaatsen van de fuik. Tevens zijn verschillende typen filterdoek en maasgroottes getest. De filtratie is sterk verbeterd om sloten en singels beter schoon te houden.
Het slotwoord is aan Jan Kollen, de bedenker van de vuilfuik: ”Vuilfuiken zijn eenvoudig te plaatsen en te vervangen. Ze houden drijfvuil tegen en vangen een deel van het rioolslib op. Het is een milieuvriendelijke methode om sloten en singels schoon te houden.”

Rogier van Alphen is senior adviseur en expertiseleider leidingrenovatie; Michael Afanasyev is adviseur geohydrologie (beiden werkzaam bij Sweco).

Laat een reactie achter

Zorg ervoor dat u de verplichte (*) velden invult waar dit is aangegeven. HTML code is niet toegestaan.

Zoeken

Direct met ons in contact?

Adverteren in ons blad of op de website? 
Neem contact op met Frank van Gils
tel.: 06-53 88 82 66
e-mail: f.gils@bdu.nl

Een artikelidee voor de redactie?
Neem contact op met Teus Molenaar
tel.: 06-51578447
e-mail: tmlandenwater@gmail.com 

Advertenties