header

donderdag, 12 juli 2018 11:44

Neerslaggebeurtenissen voor stresstest vastgesteld

De buien en langdurige regen die bij de stresstest in elk geval in beeld moeten worden gebracht, zijn bekend.

Met een stresstest brengen gemeenten en waterschappen de kwetsbaarheid van de leefomgeving in beeld voor wateroverlast door extreme regen. De stresstest is de input voor het overleg met bewoners en bedrijven over risico-acceptatie en maatregelen. Voor de vergelijkbaarheid en het creëren van een gelijk speelveld is besloten om waar nuttig en nodig standaarden vast te stellen. De gestandaardiseerde neerslaggebeurtenissen voor het analyseren van de impact van die hevige neerslag zijn nu beschikbaar.
Een werkgroep met deskundigen van koepelorganisaties, ministerie, gemeenten en waterschappen is gestart om te kijken naar aanvullende standaarden voor de basisgegevens. Maar er komt geen standaardinstrument. Gemeenten en waterschappen gebruiken voor de stresstesten de simulatiemodellen die marktpartijen aanbieden.

Overzicht gestandaardiseerde neerslaggebeurtenissen
De tabel geeft een overzicht van de zeven gestandaardiseerde neerslaggebeurtenissen voor de stresstest wateroverlast voor korte en lange duur. Voor iedere neerslaggebeurtenis zijn weergegeven de schaal, de duur, de hoeveelheid, de initiële conditie en de herhalingstijden voor zowel het huidige klimaat als het klimaat volgens een worst-case scenario consistent met de KNMI’14 scenario’s voor 2030, 2050 en 2085.

Toelichting op de tabel

  • Samenhang stedelijk en landelijk gebied: Om de kwetsbaarheid van een gebied in beeld te brengen, is het van belang zowel het stedelijk als het landelijk gebied mee te nemen in de simulatie. De afvoercapaciteit van de riolering kan worden beïnvloed door het regionaal watersysteem. De mate van beïnvloeding is gebiedsafhankelijk (wel of geen polder, drooglegging, vlak of hellend gebied).
  • Lokale of regionale schaal: Gezien het verschil in karakter van het stedelijk en landelijk gebied vraagt het testen van de kwetsbaarheid van gebieden om neerslaggebeurtenissen met verschillende intensiteit en duur en gebiedsgrootte. Het systeem in een sterk verharde bebouwde omgeving (dorpen en steden) heeft een korte reactietijd. Hetzelfde geldt voor hellende gebieden (o.a. Limburg) en kleine regionale systemen met beperkte berging in bodem en watersysteem. Neerslag wordt daar niet of nauwelijks in de bodem opgenomen en stroomt snel af naar laag gelegen delen. In die omstandigheden zijn vooral de kortdurende en lokale extreme neerslaggebeurtenissen maatgevend. Het landelijk gebied heeft over het algemeen een langere reactietijd bij neerslaggebeurtenissen. Hier zijn ook de meer langdurige neerslaggebeurtenissen van belang.
  • Getallen tussen haakjes: De herhalingstijden en hoeveelheden van de neerslaggebeurtenissen met een duur van 48 uur zijn gebaseerd op onderzoek uit 2015. In het voorjaar 2019 komen nieuwe onderzoeksresultaten van het KNMI en HKV Lijn in Water beschikbaar op basis waarvan de hoeveelheden en herhalingstijden zullen worden herzien. Tussen haakjes en cursief staan de hoeveelheden die zijn gebaseerd op tussentijdse en dus voorlopige berekeningen van een medewerker van het KNMI. De verwachting is dat de eindresultaten van het onderzoek in 2019 in dezelfde ordegrootte liggen.
  • Afkortingen GG en GHG: In de uitgangssituatie van de analyse kunnen verschillende grondwaterstanden gekozen worden. GG staat voor gemiddelde grondwaterstand en waterpeil/afvoer, d.w.z. een gemiddeld belast systeem. GHG is de afkorting van gemiddeld hoogste grondwaterstand en waterpeil/afvoer. Het systeem is dan volbelast.
  • Intensiteit en uniformiteit: Gekozen is voor neerslaggebeurtenissen met toenemende intensiteit om knelpunten beter zichtbaar te maken en om handelingsperspectief te bieden voor zowel maatregelen om wateroverlast te voorkomen als voor calamiteitenzorg. De standaard neerslaggebeurtenissen vallen uniform over het gehele gebied. Reductiefactoren vanwege de omvang van het gebied zijn niet gestandaardiseerd en vergen motivering per situatie.

De werkgroep acht het zinvol om bij het uitvoeren van een stresstest ook werkelijk opgetreden buien te gebruiken. Deze worden niet landelijk gestandaardiseerd. Het voordeel van werkelijk opgetreden buien is dat deze feitelijk hebben plaatsgevonden en daarmee herkenbaar zijn. Bij communicatie met inwoners en bedrijven kan dat meerwaarde hebben. Daarnaast is van die echte neerslaggebeurtenissen de exacte intensiteit en gebiedsgrootte bekend.

Status van de tabel
De Stuurgroep Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie heeft ingestemd met de standaarden voor de neerslaggebeurtenissen. De stuurgroep heeft een aantal aandachtspunten meegegeven:

  • De standaardneerslaggebeurtenissen helpen kwetsbaarheid in beeld te brengen en bepalen niet een ambitie. Met andere woorden, de standaarden moeten wel gebruikt worden voor de stresstest, maar zijn niet een norm voor het handelen.
  • Aandacht voor de relatie met de in de provinciale verordeningen opgenomen ‘NBW-normen’. Ook dit gaat om het verschil tussen verplichte inspanningen (norm) van het waterschap en de ambitie die waterschappen, gemeenten en gebouweigenaren zichzelf kunnen en willen stellen.
  • Ruimte voor maatwerk; er kunnen naast de gestandaardiseerde buien (uiteraard) ook andere, zelfgekozen buien doorgerekend worden.
  • Aandacht voor interacties tussen bebouwd en onbebouwd gebied en voor aanliggende regio’s en landen.
  • T.z.t. evaluatie en ruimte voor aanpassingen.

    De besluitvorming is mede bedoeld voor het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie 2019 dat op Prinsjesdag verschijnt. Tegen het einde van dit jaar verschijnt een zogenaamde bijsluiter, een document met de standaarden en een toelichting en handreikingen voor de uitvoering van de stresstesten regenwateroverlast, hitte, droogte en gevolgbeperking overstroming.

Laat een reactie achter

Zorg ervoor dat u de verplichte (*) velden invult waar dit is aangegeven. HTML code is niet toegestaan.

Zoeken

Direct met ons in contact?

Adverteren in ons blad of op de website? 
Neem contact op met Frank van Gils
tel.: 06-53 88 82 66
e-mail: f.gils@bdu.nl

Een artikelidee voor de redactie?
Neem contact op met Teus Molenaar
tel.: 06-51578447
e-mail: tmlandenwater@gmail.com 

Advertenties