header

maandag, 07 oktober 2019 13:56

Groene Weerwaterbrug voor Green Almere

De nieuwe brug over het Weerwater in Almere krijgt een opvallende slinger, passend bij de vloeiende vormen in de omliggende natuur. Het wordt de verbinding tussen de Filmwijk en het Vogeleiland, waar de wereldtentoonstelling Floriade Expo in 2022 haar deuren opent. De inwoners van de stad hadden een beslissende stem en kozen met grote meerderheid voor deze slanke, duurzame constructie.

Maar liefst 71 procent van de stemmen ging naar het ontwerp van Quist Wintermans Architekten in opdracht van Strukton Civiel West. Twee voorstellen waren overgebleven nadat de gemeente de ingediende kasstroomschema’s en duurzaamheidsplannen had beoordeeld. Na de publieksronde kreeg Strukton Civiel West de design & construct-opdracht inclusief twintig jaar onderhoud.

Growing Green City
Gemeente Almere wil haar stad de komende jaren ontwikkelen tot een duurzame, gezonde en aantrekkelijke Growing Green City. Deze ambitie klinkt door in de opdracht voor de 243 meter lange brug over het Weerwater met drie duurzaamheidsdoelstellingen: circulaire economie, energieneutrale uitvoering/exploitatie en duurzame/innovatieve belevingswaarde.
De Weerwaterbrug, de nieuwe oeververbinding voor fietsers en voetgangers, wordt de schakel tussen het Stadscentrum en de Floriadewijk en onderdeel van het recreatieve Korte Rondje Weerwater van vijf kilometer. Bijzonder detail is dat de naam van het meer afkomstig is van het opnieuw (‘weer water’) afgraven van de eerder drooggelegde polder.

Duurzame focus
“Een duurzame brug kun je op verschillende manieren invulling geven”, vertelt Martijn van der Zon, projectleider bij Strukton Civiel West. “Onze focus ligt hoofdzakelijk op de gebruiksfase: een lange levensduur, minimaal onderhoud en energieneutrale exploitatie en onderhoud. Daarom kozen we voor een betonnen hoofdconstructie – pijlers en brugdek – die meer dan honderd jaar meegaat en minimaal 25 jaar onderhoudsvrij is. Tegelijkertijd verduurzamen we in de bouwfase door een zo slank mogelijke constructie te bouwen en beton toe te passen dat minimaal dertig procent gerecycled materiaal bevat. Verder minimaliseren we de directe impact op het milieu door lokale leveranciers voor betonmortel, grond en puin te selecteren: binnen een straal van vijftien kilometer van onze projectlocatie. Dat geldt tevens voor de afvoer en verwerking van afval. Veel minder transport dus, met minder CO2-uitstoot. De betonmolens draaien zelfstandig op elektriciteit, zonder dat de dieselmotoren van het voertuig hoeven te draaien. Ook dat voorkomt uitstoot.”

Natuurlijke afwerking
Aannemer en architect hebben tevens bewuste keuzes gemaakt voor de afwerking van de brug met het oog op de groenbeleving. De leuningen en balustrades worden grotendeels uitgevoerd in bamboe dat veel duurzamer is dan bijvoorbeeld het schaarse hardhout. Bamboe is een snel groeiend gewas dat honderd procent recyclebaar en CO2-neutraal is. Fraaie blikvangers zijn de grasterrassen en schanskorven met breuksteen bij de aanlanding in het Lumièrepark. Slim wordt puin een tweede leven gegeven binnenin die korven, zodat er veel minder oorspronkelijke breuksteen uit groeven nodig is. Mooi neveneffect is dat puin en steen vanzelf planten en dieren aantrekken, net als de nestkastjes en insectenhotels die aan beide kanten van de brug komen.
Strukton Civiel West bedacht bovendien een pluktuin met fruitbomen en -struiken bij de brug op het Vogeleiland – ook wel Weerwatereiland genoemd.

Groene bouwplaats
“Onze machinisten hebben de training ‘Het Nieuwe Draaien’ gevolgd om efficiënter hun voertuig in te zetten en daardoor minder brandstof te verbruiken”, vertelt Van der Zon. “Dit komt voort uit de zogenoemde Green Deal van publieke en private partijen om de CO2-uitstoot van bouwmachines te verlagen en de luchtkwaliteit te verbeteren. Ook Strukton Civiel heeft deze overeenkomst getekend en de machinisten vervolgens opgeleid. Die ervaring nemen we mee naar dit project. Verder zetten we een duurzame keet neer met dubbel glas, ledverlichting met bewegingssensoren en zonnepanelen op het dak om volledig in onze energiebehoefte in de keet te voorzien. Bovendien voorzien we onze ‘groene’ aggregaten van zonnepanelen. Deze zetten we in op het Vogeleiland en bij het Lumièrepark waar we tijdens de bouw geen vaste stroomvoorziening kunnen aanleggen.”

Innovatieve bouwmethode
De fundering van de brug bestaat uit funderingspalen (tien per pijler), die vanaf het water worden geheid. Daarop komen de poeren en daarboven de pijlers. Van der Zon: “Op onze voorbouwlocatie, aan de rand van het meer, bouwen we voor de poeren (negen stuks) een betonnen bak met een opening in de bodem, die we vanaf een ponton over de geheide palen heen op een ondersteuningsconstructie plaatsen. Met onderwaterbeton maken we de bak waterdicht en pompen hem daarna leeg. De bakken gebruiken we vervolgens als ‘bouwput’ en bekisting voor de poeren. Dit is een innovatieve en duurzame methode die het intrillen van damwanden voor een tijdelijke bouwkuip voorkomt. De wanden van de bakken, die iets boven het waterniveau uitsteken, breken we na de bouw van de brug af tot de bovenkant van de poer.”
Het betondek bestaat uit tien delen van elk circa 25 meter, waarvan er twee in situ op de oevers worden gebouwd. De overige acht worden – net als de pijlers – op de voorbouwlocatie gebouwd en vanaf een ponton op de juiste positie geplaatst: vier vóór en vier ná de zomer van 2020. Op het water worden deze aangestort met een zogenoemde ‘natte knoop’, zodat de brugdelen met elkaar en met de pijlers worden verbonden. Door vindingrijk hergebruik van de bekistingen heeft Strukton Civiel West slechts twee bekistingen nodig voor de brugdekken en slechts één voor de pijlers.

Energieke samenwerking
“Door de aan weerszijden open houding en de constructieve samenwerking met de gemeente vinden we gezamenlijk oplossingen om onze duurzame voorstellen daadwerkelijk te realiseren. In het oorspronkelijke plan hadden we bijvoorbeeld een tijdelijk zonnepanelenpark bedacht om vijftien procent van onze energiebehoefte in de uitvoeringsfase te compenseren. Na overleg bood de gemeente in plaats hiervan de duurzame voorziening op het dak van de nabijgelegen gymzaal aan. Een effectieve samenwerking die energie oplevert.”
De aannemer zorgt zelf voor een permanente pergola met zonnepalen bij de aanlanding in het Lumièrepark, waarmee de energiebehoefte voor de dynamische (led-)verlichting tijdens de gebruiksfase wordt afgedekt. Atelier LEK heeft het lichtontwerp voor de brug gemaakt en onderzoekt nog of een kleine off-grid energiecentrale met windmolen en accu’s haalbare kaart is om de brug tijdens de exploitatie volledig energieneutraal te maken.

Extra groen
De bouw van de brug start begin volgend jaar en duurt ongeveer een jaar. Strukton Civiel West neemt vervolgens nog twintig jaar onderhoud voor haar rekening. Duurzaam betekent ook het minimaliseren van onderhoudsinspanningen. Dankzij de ‘natte knopen’ tussen de brugdelen zijn er nauwelijks voegovergangen te onderhouden, op de twee bij de aanlandingen na. Tevens zijn materialen geselecteerd die niet gecoat hoeven te worden.
En verder is gekozen voor een robuuste slijtlaag op de brug en een sterke asfaltconstructie op het verbindende fietspad aan Lumièreparkzijde die een veel langere levensduur hebben dan was gesteld. De asfaltonderlaag bestaat bovendien voor minimaal 65 procent uit gerecyclede materialen.

Duurzame beleving
De Weerwaterbrug is meer dan een verbinding tussen de Filmwijk en het Vogeleiland. Dankzij de natuurlijke uitstraling – gecreëerd door het bamboe, de grasterrassen, schanskorven met breuksteen, pluktuin en voorzieningen voor kleine dieren – beleven de inwoners van Almere de Weerwaterbrug straks ook als duurzaam.
In vele opzichten dus een groen project voor een Growing Green City waarmee gemeente Almere haar ambitie en haar belofte aan de bewoners kan waarmaken.

Martijn van der Zon is projectleider bij Strukton Civiel West.

Laat een reactie achter

Zorg ervoor dat u de verplichte (*) velden invult waar dit is aangegeven. HTML code is niet toegestaan.

Zoeken

Direct met ons in contact?

Adverteren in ons blad of op de website? 
Neem contact op met Frank van Gils
tel.: 06-53 88 82 66
e-mail: f.gils@bdu.nl

Een artikelidee voor de redactie?
Neem contact op met Teus Molenaar
tel.: 06-51578447
e-mail: tmlandenwater@gmail.com 

Advertenties