Spooronderdoorgang Zuidtangent Dijk & Waard

Bruggen & viaducten 09-01
Spooronderdoorgang Zuidtangent Dijk & Waard

De gemeente Dijk en Waard werkt aan het Stationskwartier. De grootste ingreep daarbij is de herinrichting van de Zuidtangent, de doorgaande route tussen het centrum, de Ring Alkmaar (N242) en dorpen als Broek op Langedijk en Sint Pancras. Deze hoofdweg moet een levendige, aantrekkelijke en veilige verbinding worden. De huidige gelijkvloerse spoorwegovergang in de Zuidtangent wordt daarom vervangen door een spooronderdoorgang. ipv Delft maakte het ontwerp voor deze onderdoorgang.

Spooronderdoorgang Zuidtangent Dijk & Waard

Uitgangspunt is een groene, ruimtelijke en aantrekkelijke onderdoorgang, die goed past bij de duurzame ambities van het stationsgebied. De spooronderdoorgang is bovendien een ontmoeting van twee groene assen: de groene loper van de Zuidtangent en de ecologische verbinding van de spoordijk. Beide assen zijn goed zichtbaar in het ontwerp. De groene midden- en zijbermen van de Zuidtangent lopen door in de onderdoorgang en de spoordijk wordt letterlijk doorgetrokken over de weg, inclusief een ecopassage naast het spoor. Langs de Zuidtangent geven de verlaagde wanden en schuine taluds maximale lichtinval en vrij uitzicht.

Hoogwaardige vide

Parallel aan de spooronderdoorgang komt aan de westkant van het spoor een verkeersviaduct. De vijf meter brede ruimte tussen de brugdekken is ontworpen als een uitnodigende en hoogwaardige vide en verbindt de twee niveaus van de onderdoorgang. De brede trap biedt voetgangers een korte verbinding met het stationsgebied.

Twee entrees

Het ontwerp benadrukt de karakters van de gebieden aan weerszijden van de onderdoorgang: de groene, landelijke wereld van Langedijk ten noordwesten van het spoor en het stedelijke gebied van Heerhugowaard ten zuiden. Wie straks vanuit het centrum naar het noorden rijdt, ziet een groen viaduct dat het achterliggende polderland aankondigt. Vanuit het noorden oogt het kunstwerk juist stedelijk, met een houten lamellenhekwerk op de brugrand. Zo vormt de onderdoorgang één poort, maar twee entrees.

Vormgeving spooronderdoorgang

De wanden van de onderdoorgang worden bekleed met roodbruine tegels in verticaal halfsteens verband en hellen licht naar buiten toe. Ipv Delft koos voor opvallende V-vormige steunpunten in beton, die met hun identieke vormgeving een belangrijke rol spelen in de samenhang van het geheel. De twee viaducten hebben namelijk elk een eigen identiteit, maar dankzij onder meer kleurstelling, vormentaal en de betonnen steunpunten vormen ze samen een doordacht geheel. De hekwerken zijn bewust transparant en neutraal ontworpen.

Kunstwerk

Verlichting is geïntegreerd in het ontwerp. Armaturen in de wanden en kolommen lichten het wegdek van de onderdoorgang aan, de trappartij wordt verlicht middels spots aan twee masten op het viaduct. De verlichting van de wanden van de onderdoorgang wordt afgestemd op het werk van kunstenaar Gabriel Lester, die in samenwerking met Mothership een kunstwerk heeft ontworpen voor op de wanden.

Esthetische kwaliteit

Het beeldkwaliteitsplan legt de esthetische kwaliteit van het eindresultaat vast. Kleurstelling, vormgeving, detaillering, maar ook alignement, maatvoering en dergelijke komen in het document aan bod. Feitelijk beschrijft het beeldkwaliteitsplan het ontwerp, op de gekozen bouw- en uitvoeringsmethode na. Het masterplan ‘Stationsgebied Dijk en Waard’, opgesteld door KuiperCompagnons, ligt aan het ontwerp van ipv Delft ten grondslag.