Waterschap restaureert cultuurhistorische waterkunstwerken

De culthuurhistorische sluis aan de Stoofdijk bij Stavenisse.
De culthuurhistorische sluis aan de Stoofdijk bij Stavenisse.

Waterschap Scheldestromen herstelt een cultuurhistorische sluis in Stavenisse bij de kruising Stoofdijk en een cultuurhistorische duiker aan de Hoofdplaatseweg in Breskens. Dijkgraaf Toine Poppelaars: “Niet alleen waterveiligheid is voor ons van belang, we hechten ook waarde aan het behoud van Zeeuwse historie en de prachtige waterkunstwerken die daar bij horen.”

De culthuurhistorische sluis aan de Stoofdijk bij Stavenisse.
De culthuurhistorische sluis aan de Stoofdijk bij Stavenisse.

Voor de periode van 2021 tot 2024 werd een bedrag van € 500.000 beschikbaar gesteld voor de restauratie van cultuurhistorische sluizen en duikers. De werkzaamheden zijn in volle gang en zijn volgens planning voor 15 oktober gereed. Op die manier functioneren de waterkunstwerken weer voor het aankomend stormseizoen. Aannemer Schrijver uit ’s-Gravenpolder voert de herstelwerkzaamheden uit.

De cultuurhistorische duiker aan de Hoofdplaatseweg in Breskens.
De cultuurhistorische duiker aan de Hoofdplaatseweg in Breskens.

Sluis Stavenisse: referentie aan eeuwenoude waterbouwkundige situatie

Al op een geografische kaart uit 1650 van Visscher Roman wordt op deze plaats, waar de Winkelzeesche Watergang uitmondt in de haven van Stavenisse en de Oosterschelde, een sluis weergegeven. De sluis is gebouwd in 1930 en een vervanging van deze oude voorganger. Door kenmerkend materiaalgebruik heeft de sluis een hoge bouwhistorische waarde. Ook door de markante ligging en omvang is de sluis beeldbepalend en is er ook sprake van een hoge stedenbouwkundige waarde.

Duiker Breskens: verbinding tussen twee generaties

De duiker aan de Hoofdplaatseweg in zijn huidige vorm is in 1940 gebouwd, maar ook in de plaats van een oudere voorganger. Het materiaalgebruik bevindt zich op een overgang tussen bouwen in metselwerk en beton en is daarmee een zeldzaam voorbeeld van een bouwwerk dat twee generaties waterbouwkundige kunstwerken met elkaar verbindt. Met rollagen en iets terugliggende vakken is het metselwerk bovengemiddeld zorgvuldig gedetailleerd.

Onderzoek herstel van de cultuurhistorische sluizen en duikers

Aan het herstel van de cultuurhistorische sluizen en duikers is al eerder een uitgebreid onderzoek voorafgegaan. Door een daarin gespecialiseerd bureau is in 2015 onderzoek gedaan naar de historische kunstwerken in de waterhuishouding in Zeeland, gevolgd door archief- en veldwerk. Daarbij zijn in totaal 350 objecten in Zeeland onderzocht. Met al deze informatie is de waarde van objecten bepaald en zijn mogelijke herstelkosten in beeld gebracht.

Uit de lijst van 350 objecten zijn de 13 meest waardevolle objecten geselecteerd, acht daarvan zijn afgelopen jaren gerestaureerd. Nu worden daar weer twee objecten aan toegevoegd. Het is afhankelijk van het bestuur van Scheldestromen of er de komende jaren opnieuw geld beschikbaar wordt gesteld voor de restauratie van de laatste drie geselecteerde objecten.