Eerste stap gezet in ophogen Galgeplaat

Water/Bodem
Klimaat  Kwaliteit 
‹ Terug naar overzicht
Geplaatst op:
Rijkswaterstaat, Provincie Zeeland en Natuurmonumenten tekenden op 8 december een samenwerkingsovereenkomst om de planuitwerking te starten voor het ophogen van de Galgeplaat in het Nationaal Park Oosterschelde.
Foto: Rijkswaterstaat

Door zandhonger en toekomstige zeespiegelstijging worden de zandplaten in de Oosterschelde kleiner en de omliggende geulen ondieper. Hierdoor staat een belangrijk leefgebied van vogels en zeehonden onder druk. Om ervoor te zorgen dat de Galgeplaat en de omliggende platen ook in de toekomst voedsel zullen verschaffen voor vogels en rustgebied voor zeehonden kan blijven, is een zandsuppletie nodig.
In de planuitwerkingsfase onderzoekt Rijkswaterstaat onder andere het bodemleven, de sterkte en stabiliteit van de Galgeplaat en de omliggende zandplaten en ontwerpen we verschillende mogelijkheden voor de suppletie. Dit doen ze in samenspraak met belanghebbenden zoals de visserijsector. De planuitwerkingsfase loopt tot en met 2024 en vormt de basis voor de uitvoering. Rijkswaterstaat verwacht dat de uiteindelijke zandsuppletie van de Galgeplaat en de omliggende platen in het oostelijk deel van Nationaal Park Oosterschelde plaatsvindt in de periode 2026-2027.

Galgeplaat wordt kleiner

Door de aanleg van de Oosterscheldekering is de dynamiek in de Oosterschelde veranderd. De snelheid waarmee het water in en uit de Oosterschelde stroomt is sterk afgenomen. Met name tijdens stormen wordt zand van de zandplaten afgeslagen. Maar door de geringe dynamiek is het getij niet meer in staat om het zand terug op de platen, slikken en schorren te brengen. Beetje bij beetje kalven de zandplaten af. Dat noemen we zandhonger.
Daarnaast speelt zeespiegelstijging een belangrijke rol. De platen komen niet alleen door zandhonger lager te liggen, maar verdwijnen ook langzaam onder water door het stijgen van de zeespiegel. Doordat de Galgeplaat en omliggende platen steeds kleiner worden en korter droog liggen, kunnen trekvogels minder lang voedsel verzamelen en zeehonden minder lang op de plaat uitrusten.

Kennis, ervaring en innovatie

Met het oog op klimaatverandering is het belangrijk om te onderzoeken hoe klimaatbestendig zandsuppletie-projecten zijn. De kennis van andere grootschalige suppletieprogramma’s zoals de eerdere proefsuppletie van de Galgeplaat (2008) en de recentere suppletie van de Roggenplaat en de Zandmotor Ameland en Ter Heijde, neemt Rijkswaterstaat mee in de planuitwerkingsfase van de Galgeplaat en omgeving. Kennisinstituten Deltares en Wageningen University & Research zijn nauw betrokken bij de uitwerking.

Toekomstbestendige grote wateren

De suppletie Galgeplaat en omliggende platen is onderdeel van het Programmatische Aanpak Grote Wateren (PAGW), een investeringsprogramma van de ministeries van Infrastructuur en Waterstaat en Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Met de PAGW werkt de overheid aan toekomstbestendige grote wateren waar klimaatbestendige en robuuste natuur goed samengaat met een krachtige economie. De suppletie Galgeplaat en omgeving wordt voor €20 miljoen gefinancierd vanuit de PAGW en via een (beoogde) regionale financiering van €2,5 miljoen.
De voorbereiding van de suppletie Galgeplaat en omgeving gebeurt door Rijkswaterstaat, Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, Provincie Zeeland en Natuurmonumenten.